Hòa trong không khí cả nước chào mừng 76 năm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam (22/12/1944 - 22/12/2020), 31 năm ngày hội quốc phòng toàn dân (22/12/1989-22/12/2020). Hôm nay, Cán bộ, công chức Ban Dân tộc cùng nhau ôn lại về lịch sử và ý nghĩa ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam và ngày Hội Quốc phòng toàn dân.
Kính thưa các đồng chí !
Lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc ta đã để lại một chân lý, một truyền thống là dựng nước phải đi đôi với giữ nước. Bác Hồ kính yêu đã căn dặn: "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước".
Trong Luận cương Chính trị đầu tiên, Đảng ta đã khẳng định sự tất yếu phải tổ chức ra đội quân công nông để giành chính quyền. Sự phát triển mạnh mẽ, rộng khắp của các phong trào đấu tranh vũ trang đòi hỏi phải có một đội quân chủ lực thống nhất về mặt tổ chức để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng giải phóng dân tộc. Nhằm đáp ứng yêu cầu đó, ngày 22-12-1944, tại khu rừng thuộc huyện Nguyên Bình (Cao Bằng), Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã chính thức làm lễ thành lập, gồm 3 tiểu đội với 34 chiến sĩ được lựa chọn từ những chiến sĩ Cao-Bắc-Lạng, do đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy. Đây là đơn vị chủ lực đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng và là tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Chỉ có 34 người, với 34 khẩu súng các loại nhưng đó là những chiến sĩ kiên quyết, dũng cảm trong các đội du kích Cao-Bắc-Lạng, Cứu quốc quân,... là con em các tầng lớp nhân dân bị áp bức, họ có lòng yêu nước, chí căm thù địch rất cao, đã siết chặt họ thành một khối vững chắc, không kẻ thù nào phá vỡ nổi
Tháng 4/1945, Trung ương Đảng triệu tập Hội nghị Quân sự cách mạng Bắc Kỳ, quyết định thống nhất các lực lượng vũ trang cả nước (Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân, Cứu Quốc quân và các tổ chức vũ trang khác...) thành lập Việt Nam Giải phóng quân. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8/1945, lực lượng vũ trang đã làm nòng cốt, hỗ trợ cho phong trào nổi dậy của quần chúng Nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Việt Nam Giải phóng quân được đổi tên thành Vệ Quốc quân. Năm 1946, đổi tên thành Quân đội Quốc gia Việt Nam. Năm 1950, đổi tên thành Quân đội nhân dân Việt Nam.
Từ ngày thành lập, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân không ngừng phát triển và trưởng thành. Ngày 22-12-1944 được xác định là ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, đánh dấu sự ra đời của một tổ chức quân sự mới của dân tộc. Một quân đội của dân, do dân, vì dân; luôn gắn bó máu thịt với dân, luôn luôn được dân tin yêu và đùm bọc. Trong những tháng năm khói lửa của các cuộc chiến tranh đánh giặc cứu nước, một truyền thống tốt đẹp đã được hình thành, trở thành nét sinh hoạt bình dị nhưng rất sâu nặng nghĩa tình, đó là những ngày hội quân - dân, xây đắp nên tình quân dân như cá - nước. Mỗi chiến công, mỗi bước trưởng thành của Quân đội Nhân dân Việt Nam đều gắn liền với sự đùm bọc, chở che, nuôi dưỡng của nhân dân. Nhân dân chính là cội nguồn sức mạnh vô tận để quân đội luôn luôn vững vàng trước mọi khó khăn thử thách, chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược.
Ngày 17-10-1989, Ban Bí thư Trung ương Ðảng (khóa VI) đã ra Chỉ thị số 381-CT/T.Ư lấy ngày 22-12, Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam là Ngày hội quốc phòng toàn dân. Ngày 22-12-1989, lần đầu Ngày hội quốc phòng toàn dân được tổ chức tại tất cả các địa phương trong cả nước. Từ đó đến nay, ngày 22-12 đã thật sự trở thành Ngày hội lớn của toàn dân tộc với các hoạt động hướng vào chủ đề quốc phòng và quân đội, nhằm tuyên truyền sâu rộng truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc và phẩm chất cao đẹp "Bộ đội Cụ Hồ", giáo dục lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội; cổ vũ, động viên mọi công dân chăm lo củng cố quốc phòng, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh trên từng địa phương, tiếp tục xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam hùng mạnh trong tình hình mới. Ngày hội quốc phòng toàn dân cũng là dịp biểu dương sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và quyết tâm của nhân dân ta bảo vệ vững chắc non sông gấm vóc thiêng liêng.
Là lực lượng nòng cốt của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, được Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức, giáo dục và rèn luyện. Trải qua 76 năm xây dựng, phát triển, kế thừa và phát huy truyền thống và kinh nghiệm đánh giặc của dân tộc, vừa chiến đấu vừa xây dựng, ngày càng phát triển lớn mạnh. Quân đội nhân dân Việt Nam tiếp tục xây dựng theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; tham gia xây dựng kinh tế đất nước và thực hiện tốt hơn chức năng làm nòng cốt xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh.
Đặc biệt trong năm 2020, Lực lượng quân đội đã phát huy vai trò quan trọng của mình trong phòng, chống đại dịch Covid-19, góp phần bảo đảm an ninh phi truyền thống. Kể từ ca nhiễm vi rút Corona đầu tiên tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc (ngày 31-12-2019); đến nay, đại dịch Covid-19 trên thế giới ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường, chưa có dấu hiệu dừng lại. Những tác động tiêu cực của đại dịch đến các mặt của đời sống xã hội gây ra hệ lụy nặng nề, đẩy nhân loại vào cuộc khủng hoảng trầm trọng, mang tính toàn cầu. Dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, điều hành quyết liệt của Chính phủ, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị với tinh thần đồng thuận, đoàn kết, quyết tâm cao của toàn xã hội, Việt Nam đã đạt được những thành công nhất định trong phòng, chống dịch Covid-19, được nhân dân và cộng đồng quốc tế đánh giá cao.
Trong đó có sự đóng góp không nhỏ của lực lượng Quân đội đã chủ động tham mưu, xây dựng các kế hoạch, phương án ứng phó với các cấp độ dịch; Triển khai tập huấn quân y toàn quân đến cấp cơ sở bằng hình thức trực tuyến, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, bổ sung trang thiết bị, vật tư y tế, cơ sở vật chất, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”. Khi dịch bùng phát ở một số địa phương, Bộ đội Hóa học đã kịp thời có mặt khử trùng, tiêu tẩy, khoanh vùng, dập dịch trên diện rộng, hiệu quả cao.Đội ngũ phóng viên báo chí cũng là chiến sĩ trực tiếp trên tuyến đầu chống dịch; kịp thời cập nhật thông tin chính thống, tích cực phủ khắp các kênh truyền thông và mạng xã hội. Quân đội đã phối hợp bóc gỡ, vô hiệu hóa, xử lý nghiêm tình trạng tin giả và các luận điệu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị, tạo thành mặt trận truyền thông rộng khắp, giữ ổn định dư luận xã hội, củng cố quyết tâm của toàn dân chống dịch bệnh. Kiếm soát biên giới chặt chẽ, ngăn chặn tình trạng vượt biên trái phép, tránh để dịch bệnh lây lan. Sẵn sàng “chia lửa” với ngành y tế và nhân dân cả nước, lực lượng quân y đã kịp thời thành lập các bệnh viện dã chiến trên cả nước sẵn sàng làm nhiệm vụ. Thực hiện nhiệm vụ Chính phủ giao, toàn quân đã dồn doanh trại, bố trí các địa điểm cách ly tập trung; phối hợp chặt chẽ với các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương điều phối, vận chuyển, tiếp nhận, cách ly trên 9 vạn công dân Việt Nam và người nước ngoài về nước từ vùng có dịch; huy động trên 02 vạn cán bộ, chiến sĩ phục vụ, không quản ngày đêm, mưa nắng, chăm lo tận tình, chu đáo bằng trách nhiệm, tình cảm và sự nỗ lực cao nhất để người dân trong khu cách ly yên tâm như ở nhà, làm lan tỏa hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” trong lòng dân và bạn bè quốc tế. Trong gần 01 tháng từ khi dịch bùng phát, Học viện Quân y đã nghiên cứu, sản xuất thành công bộ kít xét nghiệm đạt chuẩn quốc tế, các sinh phẩm, phác đồ điều trị, góp phần nâng cao năng lực ứng phó. Ngày 17/12/2020 Việt Nam bắt đầu tiêm thử nghiệm vaccine Covid-19 trên 60 người tình nguyện đầu tiên. Việt Nam trở thành một trong 40 quốc gia đã thử nghiệm vắc xin ngừa COVID-19 trên người. Đưa nước ta vào bản đồ các nước đi tiên phong trong phòng, chống đại dịch Covid-19 trên thế giới.
Ở đâu gian khổ, hiểm nguy thì ở đó có bộ đội; phát biểu tại chương trình “Vinh quang trên tuyến đầu”, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân xúc động ghi nhận: “Ngày trước, những người lính Cụ Hồ nghe theo tiếng gọi của Đảng, của non sông lên đường đánh giặc, thì ngày nay họ tiếp bước hiên ngang đến những “nơi đầu sóng, ngọn gió,” bão lũ, thiên tai, dịch bệnh để bảo vệ cuộc sống bình yên cho đất nước”.
Tiếp theo, tôi đang muốn nói đến sự hi sinh sinh quả cảm của 33 chiến sĩ đã hy sinh trong hai vụ bị sạt lở núi tại tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên Huế vào hồi tháng 10 vừa qua. Do lượng mưa lớn, tình trạng núi sạt lở liên tiếp đã vùi lấp nhiều công nhân và chiến sĩ. Ngày 12-10, nhận được tin báo một quả núi sạt lở vùi lấp nhà điều hành của Thủy điện Rào Trăng 3 ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế làm mất tích 17 công nhân, ngay lập tức, Thiếu tướng Nguyễn Văn Man, Phó Tư lệnh Quân khu 4 đã dẫn đầu đoàn công tác gồm lãnh đạo, sĩ quan, chiến sĩ trực tiếp đến hiện trường cứu nạn, cứu hộ cũng như khắc phục lực hậu quả. Khi đoàn đang dừng chân nghỉ lại tại Trạm bảo vệ rừng thuộc tiểu khu 67, bất ngờ bị một quả núi đổ xuống, vùi lấp làm 13 người hy sinh vào rạng sáng 13-10 (Trong đó có 11 sỹ quan, QNCN, chiến sỹ và 02 cán bộ của huyện Phong Điền). Cũng trong những ngày mưa lũ đó, lúc 1 giờ sáng 18-10, một quả núi bất ngờ sạt lở vùi lấp khu nhà hậu cần của Đoàn Kinh tế quốc phòng 337 thuộc Quân khu 4, đóng quân tại bản Cợp, xã Hướng Phùng, huyện miền núi Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, làm 22 sĩ quan, chiến sĩ hy sinh trong khi đang làm nhiệm vụ giúp dân khắc phục hậu quả mưa lũ. Thiên tai khó định, nguy hiểm khó lường, phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn là nhiệm vụ chiến đấu trong thời bình của Quân đội; Phía trước là nhân dân đang gặp hiểm nguy, người lính Cụ Hồ không ngần ngại hi sinh. Sự ra đi của các anh giữa những ngày miền Trung trắng trời mưa lũ càng gieo thêm niềm tiếc thương vô hạn trong lòng của những người ở lại. Những tổn thất thời bình thật sự quá xót xa. Và giữa những mất mát lớn lao ấy, chúng ta lại càng thấy tinh thần dân tộc, lòng tự tôn, tự hào, sự đoàn kết, yêu thương đùm bọc của người dân đất Việt tỏa sáng.
Cùng với phòng, chống dịch, thiên tai thì nơi rừng sâu biên giới hay ngoài hải đảo có những chến sĩ – những con người vẫn đang ngày đêm vững chắc tay súng với khát vọng quyết tâm bảo vệ vững chắc đường biên giới quốc gia và chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Bên cạnh đó, Lực lượng quân đội đã chủ động tổ chức triển khai thực hiện tốt các hoạt động quân sự, quốc phòng; duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu, không để bị động, bất ngờ; tích cực giúp nhân dân các địa phương khắc phục hậu quả thiên tai, hạn hán, xâm nhập mặn và các dịch bệnh khác như: bạch hầu, sốt xuất huyết, não mô cầu, dịch tả lợn Châu Phi… phối hợp với Công an nhân dân và các lực lượng giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, triệt phá nhiều vụ buôn lậu qua đường biên giới trên địa bàn cả nước. Đồng thời thiết lập quan hệ ngoại giao hợp tác với các nước láng giềng và quốc tế. Tháng 1/2020, Việt Nam đảm nhận thành công cương vị Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Với việc tích cực tham gia các hoạt động mang tính chất nhân đạo, những chiến sĩ mũ nồi xanh của quân đội Việt Nam sắn sàng lên đường làm nhiệm vụ quốc tế đặc biệt tại các quốc gia Trung Phi hay Nam Xudan, đóng góp vào sứ mệnh giữ gìn và kiến tạo hòa bình trên thế giới. Việt Nam đã chọn gửi lực lượng quân y là các bác sĩ, y tá, điều dưỡng sang làm việc tại các bệnh viện dã chiến, điều trị cho hàng nghìn bệnh nhân tại đây mỗi năm. Khẳng định chất lượng của đội ngũ bác sĩ quân y Việt Nam đáp ứng những yêu cầu của LHQ. Với trọng trách thực hiện các hoạt động nhân đạo tại các quốc gia Châu Phi – Châu lục khi nhắc đến là người ta nghĩ đến sự nghèo đói, tình trạng an ninh bất ổn và dịch bệnh triền miên… Đây là thách thức nhưng cũng là niềm vinh dự thể hiện trách nhiệm gìn giữ hòa bình thế giới, tinh thần nhân văn, sự yêu chuộng hòa bình của Việt Nam.
Mang trên mình màu áo xanh bộ đội, những chiến sĩ luôn là những lực lượng ở tuyến đầu, không quản hiểm nguy,hi sinh bản thân mình nhằm duy trì sự ổn định về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên mọi miền Tổ quốc. Nhưng bên cạnh những hi sinh thầm lặng, vẫn có những niềm tự hào thật dung dị. Để hoàn thành sứ mệnh với non sông, họ sẵn sàng gác lại những riêng tư, vững chắc niềm tin để không phụ lòng tin tưởng và trọng trách lớn lao mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao cho, xứng đáng bản chất cách mạng, truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, góp phần xây dựng thành công và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; bảo vệ hòa bình, ổn định, phát triển trong khu vực và trên thế giới, xứng đáng với tên gọi: Quân Đội Nhân Dân Việt Nam - với lời khen ngợi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với Dân, sẵn sàng chiến đấu hi sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”./.
Phạm Duy Khánh - Phó Trưởng Ban Dân tộc